In het eerste uur sprak Anja van Engen met Karin Vording van Leefbaar Zeewolde, Gerard den Bakker van de ChristenUnie en Aileen Oostveen van de VVD. In het tweede uur ging Deen Guldemond in gesprek met Frans Meijer van PRO Zeewolde, Regina Blom van D66 en Douwe Aikema van het CDA. Zeewolde Liberaal was verhinderd om in de uitzending aan te schuiven. Omdat de fractie eerder wel schriftelijk op het coalitieakkoord had gereageerd, neemt LOZ die standpunten in dit overzicht mee, zodat ook die politieke reactie voor inwoners zichtbaar is.
Open akkoord: uitnodiging of vaagheid?
De coalitiepartijen verdedigen de keuze voor een akkoord op hoofdlijnen. Volgens Karin Vording van Leefbaar Zeewolde is het juist sterk dat het akkoord “niet dichtgetimmerd” is. Daardoor blijft er volgens haar ruimte voor debat en inbreng vanuit de hele raad. Ook Gerard den Bakker van de ChristenUnie benadrukte dat de coalitie bewust verder wil kijken dan alleen deze raadsperiode.
De oppositie ziet die ruimte ook, maar noemt dat tegelijk kwetsbaar. Frans Meijer van PRO Zeewolde omschreef zijn eerste indruk als “positief, hoogover, weinig concrete resultaten, abstract”. Volgens hem biedt het akkoord een uitnodiging, maar ontbreken duidelijke keuzes. Douwe Aikema van het CDA noemde het akkoord “heel hoogover” en “weinig vernieuwend”. D66-fractievoorzitter Regina Blom zag eveneens een uitgestoken hand, maar ook punten die volgens haar scherper moeten.
Zeewolde Liberaal sluit zich op dat punt aan bij de kritiek dat inwoners vooral willen weten wat zij straks merken van het akkoord. De partij ziet goede ambities, maar mist op onderdelen concrete keuzes en resultaten.
Wonen: druk op woningbouw blijft groot
Wonen was een van de meest besproken onderwerpen. Leefbaar Zeewolde is tevreden dat er deze periode niet gebouwd wordt in het G-gebied. Volgens Vording moet dat gebied als bos behouden blijven. Tegelijk is haar partij blij dat de A-locatie bij Forteveld en Vestingveld in beeld is voor woningbouw en dat Oosterwold verder kan worden ontwikkeld.
Voor de VVD ligt het G-gebied gevoeliger. Aileen Oostveen gaf aan dat haar partij daar graag woningen had gezien, bij voorkeur natuurinclusief. Toch houdt de VVD zich aan de afspraak dat er deze periode geen woningbouw in het G-gebied plaatsvindt. Oostveen hield wel een slag om de arm: “Zeg nooit nooit.”
D66 vindt vooral dat er meer woningen nodig zijn. Regina Blom vroeg zich af of de oorspronkelijke opzet van Oosterwold, met grote kavels en relatief weinig woningen, nog past bij deze tijd. “Mensen moeten gewoon een huis hebben,” zei zij.
PRO Zeewolde legt de nadruk op sociale woningbouw. Frans Meijer vindt dat het college niet moet mikken op het wettelijke minimum, maar een inhaalslag moet maken. Zijn partij wil minimaal 40 procent sociale woningbouw. Het CDA mist vooral harde doelstellingen. Aikema noemde het niet bouwen in het G-gebied juist de enige concreetheid die hij niet wil: “Stilstand staat eigenlijk gelijk aan achteruitgang.”
Zeewolde Liberaal wil dat woningbouw nog explicieter als prioriteit wordt benoemd en ziet het G-gebied als strategische ruimtereserve voor toekomstige generaties.
Sociaal domein: bestaanszekerheid en jeugd ontbreken volgens oppositie
De ChristenUnie benadrukt dat het sociaal domein voor haar belangrijk blijft. Den Bakker stelde dat bij eventuele bezuinigingen het sociaal domein wat zijn partij betreft als laatste aan de beurt is. Ook wil hij dat inwoners beter gebruikmaken van regelingen waar zij recht op hebben.
PRO is teleurgesteld dat het begrip bestaanszekerheid niet expliciet in het akkoord voorkomt. Volgens Meijer zijn er ook in Zeewolde inwoners die moeite hebben om rond te komen. Hij mist concrete keuzes, geld en menskracht om die mensen beter te bereiken. Ook het ontbreken van straathoekwerk en een integraal jeugdprogramma noemt hij een gemiste kans.
Ook CDA mist aandacht voor jeugdwerkers, straathoekwerk en de jeugdketen. Aikema wees daarnaast op het belang van sport- en andere verenigingen als verbindende factor in het dorp. D66 wil onder meer meer aandacht voor cultuuronderwijs, bestuurlijke vernieuwing en duidelijke communicatie.
Zeewolde Liberaal vraagt extra aandacht voor ouderenhuisvesting en de verbinding tussen wonen, zorg en voorzieningen.
Samenwerking met Oldebroek roept vragen op
Een opvallend moment in de uitzending was de vraag aan PRO over de samenwerking met gemeenten op de Noord-Veluwe, waaronder Oldebroek. In die gemeente is een nieuwe politieke koers ingezet waarbij onder meer het LHBTI-beleid en het hijsen van de regenboogvlag ter discussie staan, terwijl ook de lijn rond asielopvang wordt aangescherpt.
Frans Meijer noemde dat voor PRO een punt van zorg. Volgens hem kan samenwerking met andere gemeenten alleen goed functioneren als er op essentiële thema’s voldoende gedeelde visie is. Als die visie fundamenteel verschilt, wil PRO het Zeewoldense college daar scherp op bevragen.
Daarmee raakt de discussie aan een bredere vraag: hoe ver kan regionale samenwerking gaan als gemeenten op sociaal-maatschappelijke onderwerpen een sterk verschillende koers varen?
Internationale werknemers en bereikbaarheid
Ook de positie van internationale werknemers kwam aan bod. Volgens Meijer staat daar in het coalitieakkoord te weinig over. Hij vindt een passieve uitnodiging om mee te doen aan de Zeewoldense samenleving onvoldoende. Veel internationale werknemers zijn volgens hem feitelijk onderdeel van Zeewolde en hebben recht op goede huisvesting, bereikbaarheid en betrokkenheid.
Leefbaar Zeewolde erkent dat de gemeente verantwoordelijkheid heeft. Vording wees erop dat meerdere bedrijven afhankelijk zijn van internationale werknemers en dat deze mensen welkom zijn, binnen dezelfde regels die ook voor andere inwoners gelden.
PRO, D66 en CDA koppelen dit onderwerp ook aan mobiliteit. Betere fietsroutes, een buurtbus en lobby voor openbaar vervoer richting provincie en Rijk blijven volgens hen nodig, zeker met de groei van Zeewolde en de komst van de kazerne.
Veiligheid: meer blauw is lastig, preventie blijft nodig
Veiligheid is een duidelijk VVD-punt in het akkoord. Oostveen noemde veiligheid, ondernemers, innovatie, agrariërs en lage lasten als herkenbare VVD-accenten. De coalitie spreekt over meer blauw en groen op straat, maar de vraag blijft hoeveel invloed de gemeente heeft op extra politiecapaciteit.
CDA is daar terughoudend over. Aikema vindt lobbyen prima, maar verwacht niet dat extra politie eenvoudig geregeld is. Hij wil vooral inzetten op preventie, jeugd, boa’s en het aanpakken van oorzaken van overlast. Zeewolde Liberaal vraagt daarnaast om meer aandacht voor de zichtbaarheid van handhaving en politie.
Duidelijke taal en zichtbare participatie
Over betere communicatie lijken de partijen het grotendeels eens. Leefbaar wijst op de werkgroep participatie, raad-op-straat en visuele middelen zoals infographics. De ChristenUnie wil communicatie dichter bij Zeewolde organiseren, omdat communicatie via Meerinzicht soms te technisch of te afstandelijk wordt ervaren.
D66 wil een duidelijke-taal-tool en pleit voor een burgerberaad. Aikema opperde een meldpunt voor wollige taal, zodat inwoners kunnen aangeven welke woorden of brieven zij niet begrijpen. Zeewolde Liberaal benadrukt dat participatie niet alleen breed, maar ook zichtbaar moet zijn: inwoners moeten kunnen zien wat er met hun inbreng gebeurt.
Vierde wethouder blijft discussiepunt
Het plan voor een vierde, niet-fractiegebonden wethouder verdeelt de raad. De coalitie ziet die extra wethouder als nodig vanwege de hoeveelheid werk en de grote opgaven voor Zeewolde. Leefbaar benadrukt dat de functie via een open sollicitatie wordt ingevuld en niet door één coalitiepartij wordt geleverd.
PRO staat in principe positief tegenover het experiment, maar vond het proces onvoldoende helder. Meijer zei dat zijn fractie daarom tegenstemde, maar wel opnieuw in gesprek wil “met alle kaarten op tafel”. D66 is positief over een vierde wethouder en pleit voor een vrouwelijke kandidaat.
CDA is uitgesproken kritisch. Aikema vindt dat de coalitie zelf vier wethouders moet regelen als zij vier wethouders wil. Zeewolde Liberaal wil eerst een principiële discussie over de vraag of een vierde wethouder überhaupt wenselijk is, voordat over de procedure wordt gesproken.
Begroting wordt eerste test
De uitzending maakte duidelijk dat de coalitie inzet op samenwerking en ruimte voor de hele raad. Tegelijkertijd is juist die openheid de belangrijkste bron van kritiek. De coalitie noemt het een uitnodiging, de oppositie ziet op onderdelen vooral vaagheid.
De eerste echte test komt bij de verdere uitwerking in het collegeprogramma en de begroting. Dan moet blijken of “Kansen creëren, Keuzes maken, Kwaliteiten behouden” leidt tot zichtbare keuzes voor wonen, zorg, veiligheid, bereikbaarheid, participatie en betaalbaarheid in Zeewolde.
085-0640737