Zakelijk

Uitweg voor vol stroomnet: bedrijven en inwoners werken aan eigen oplossingen

De netcongestie in Flevoland is allang geen abstract probleem meer. Bedrijven lopen vast in hun groei, nieuwe aansluitingen staan onder druk en ook voor woningbouw wordt gewaarschuwd dat het elektriciteitsnet een rem kan worden.

In de uitzending van Zeewolde Kiest van 17 maart werd duidelijk dat in Zeewolde op meerdere plekken tegelijk aan oplossingen wordt gewerkt.

in de studio zaten Jan Ties Kram, projectleider van energiecoöperatie ECHT, en Thijs van Dalen van ZeewoldeZon en Zeenergie. Hun verhalen verschilden in aanpak, maar hadden dezelfde kern: lokaal opgewekte energie slimmer gebruiken, zodat het volle net minder wordt belast.

Afbeelding gegenereerd door Ai met woningen, zonnepanelen, windturbines, bedrijven
Afbeelding gegenereerd door AI

Voor ondernemers op Horsterparc en Trekkersveld is inmiddels een belangrijke stap gezet. ECHT heeft samen met Liander een groeps-transportovereenkomst gesloten, de zogenoemde GTO. Daarmee delen twintig bedrijven niet langer ieder apart hun gecontracteerde vermogen, maar werken zij als groep samen.

Volgens Kram was dat nodig, omdat bedrijven zagen aankomen dat hun continuïteit en groeiruimte in gevaar kwamen. “Het gaat echt om de infrastructuur. We hebben eigenlijk wel stroom genoeg, maar het net kan die stroom niet altijd transporteren.”

Door als groep te werken, ontstaat er meer speelruimte. Niet ieder bedrijf heeft immers op hetzelfde moment een piek in het verbruik. Juist daar zit volgens Kram de winst. Als transportbedrijven hun voertuigen bijvoorbeeld pas later op de avond laden, wordt de druk op het net kleiner.

De ondertekening van de GTO volgt op een traject van jaren. Eerder schreef LOZ al dat die overeenkomst in voorbereiding was en inmiddels een feit is geworden. Vanaf april wordt het systeem actief

Per 1 april gaat ECHT live met het monitoren van het energieverbruik van de aangesloten bedrijven. Dan wordt ook zichtbaar hoe de afspraken in de praktijk uitpakken. Op termijn moet de coöperatie niet alleen stroomverbruik slimmer verdelen, maar mogelijk ook gaan werken met directe levering van duurzame stroom uit de regio.

Daarvoor wordt onder meer gekeken naar Windpark Zeewolde. Kram bevestigde in de uitzending dat wordt onderzocht of er een rechtstreekse verbinding mogelijk is tussen het windpark en het bedrijventerrein, buiten het reguliere net om. Daarbij hoort ook het idee van een laadplein voor elektrisch vrachtverkeer.

Dat idee kwam niet uit de lucht vallen. In een eerder gesprek met Maarten de Keijzer van Windpark Zeewolde werd al gewezen op de mogelijkheid om lokaal opgewekte stroom ook lokaal te benutten.

Lees meer: Omdenken in de energietransitie: wat kan wél

Zonnepark wekt op, maar stroom verdwijnt het dorp uit

Ook aan de kant van inwoners en energiecoöperaties speelt dezelfde vraag: waarom gaat lokaal opgewekte stroom vaak eerst het landelijke net op, terwijl die ook dichtbij huis gebruikt zou kunnen worden?

Volgens Thijs van Dalen gebeurt dat nu nog volop. Hij wees erop dat het zonnepark in Zeewolde stroom opwekt voor duizenden huishoudens, maar dat die energie via het net wordt afgevoerd. “Dat gaat allemaal de autosnelweg op,” zei hij daarover in de uitzending.

De opening van Zonnepark De Hoge Vaart en eerder Zonnewoud markeerden al dat Zeewolde stevig inzet op duurzame opwek. Tegelijkertijd bleef de vraag steeds terugkomen hoe inwoners daar ook echt lokaal van kunnen profiteren. Lees meer: Zonnepark De Hoge Vaart geopend in Zeewolde

Energie delen in de wijk

Van Dalen ziet kansen in zogeheten energiegemeenschappen: buurten waarin inwoners stroom onderling delen en opslaan, bijvoorbeeld met buurtbatterijen. Nieuwe wetgeving maakt dat volgens hem steeds beter mogelijk. Daarmee verschuift de aandacht van alleen opwekken naar ook vasthouden en verdelen. Want juist daar zit volgens hem de sleutel. Niet méér produceren, maar slimmer omgaan met wat er al is. “We hebben eigenlijk genoeg energie in het dorp,” zei hij. “De uitdaging is om die lokaal te gebruiken.”

Zelfde probleem, andere schaal

Waar bedrijven op Trekkersveld en Horsterparc nu via ECHT proberen hun stroomverbruik gezamenlijk te organiseren, zoeken inwoners en coöperaties naar vergelijkbare oplossingen op buurtniveau. In beide gevallen draait het om hetzelfde: pieken verlagen, opslag benutten en minder afhankelijk worden van een net dat op steeds meer plekken tegen zijn grenzen aanloopt.

De techniek is er vaak al, maar de praktijk blijkt weerbarstig. Contracten, wetgeving, investeringen en afstemming met netbeheerders zorgen ervoor dat veel plannen tijd kosten.

Toch liet de uitzending vooral zien dat Zeewolde niet afwacht, maar op verschillende fronten probeert ruimte te maken binnen een steeds voller energiesysteem.